Kategori: Makaleler

LGBT Kaça Ayrılır? Felsefi Bir Bakış Düşünün bir an: Bir insanın kimliğini yalnızca görünüşünden veya romantik yönelimlerinden tanımlamaya çalışıyoruz. Etik açıdan doğru olan nedir? Epistemoloji açısından hangi bilgiye güvenebiliriz? Ontoloji açısından “gerçeklik” kavramı burada nasıl şekillenir? İşte bu sorular, LGBT’nin kaç parçadan oluştuğunu tartışmak kadar, kimlik, bilgi ve değer kavramlarını da sorgulamamıza yol açar. Bu yazıda, LGBT’nin çeşitliliğini etik, epistemolojik ve ontolojik perspektiflerden inceleyerek hem felsefi hem de insani bir bakış sunacağım. Etik Perspektif: Kimlik ve Ahlaki Çoğulculuk Etik felsefe, neyin doğru, neyin yanlış olduğunu tartışır ve insan davranışlarını değerlendirir. LGBT’nin farklı yönelim ve kimlikleri, etik açıdan çoğulculuğu ve bireysel…

Bir Elin Nesi Var, İki Elin Sesi Var: Kayseri’de Bir Öğreniş Kayseri’nin sokakları, yazın sıcağında insanı bunaltsa da sabahları serin ve huzurludur. İşte o sabah, bir arayış içindeydim. Anlamadığım, ama derinden hissettiğim bir eksiklik vardı içimde. Belki de hayatımın herhangi bir döneminde olduğu gibi, bir şeyler eksikti ama neydi? İşte o sabah, o sokağa adımımı atarken, yıllardır duyduğum ama tam anlamıyla idrak edemediğim bir atasözünü hatırladım: Bir elin nesi var, iki elin sesi var. Çalışmalar ve Zorluklar Hayatımda bir dönüm noktasıydı aslında o an. Kayseri’de büyümek demek, bazen kendi ayaklarınla çıkmaya çalıştığın bir dağa tırmanmak gibidir. Herkes bir şekilde birbirine…

Horanda Ne Demek? Sosyolojik Bir Bakış Toplumları ve bireyleri anlamaya çalışırken, bazen gündelik dilde sıkça karşılaştığımız kelimeler, aslında derin toplumsal ve kültürel kodları taşır. “Horanda” da böyle bir kelime. İlk bakışta anlamı belirsiz veya yerel bir deyim gibi görülebilir; ancak sosyolojik bir mercekten bakıldığında, bu tür kelimeler, toplumun normlarını, güç ilişkilerini ve bireysel deneyimlerle kolektif hafızayı nasıl şekillendirdiğini gösterir. İnsanlarla sohbet ederken, horanda kelimesini duyduğumda, farklı yaş gruplarının, cinsiyetlerin ve sosyal sınıfların bu kelimeyi nasıl algıladığını gözlemlemek, bana toplumsal yapıların mikro düzeyde nasıl çalıştığına dair ipuçları verdi. Horanda Kavramının Tanımı ve Kökeni Horanda, Türkçede sıklıkla “umursamamak”, “aldırmamak” veya bazen “küçümsemek”…

id=”b5z4dc” Bal Yağ Yakar Mı? Farklı Yaklaşımlar ve Bilimsel Bakış Hepimizin bildiği gibi, sağlıklı yaşam ve ideal vücut için birçok yöntem var. Egzersiz, diyet, düzenli uyku… Ama bazen kulaktan kulağa yayılan, daha basit ve doğal çözümler de dikkatimizi çekiyor. Mesela, son zamanlarda çokça karşılaştığım bir soru: Bal yağ yakar mı? Herkesin kafasında aynı soru: Bal, sadece tatlı mı yapar, yoksa gerçekten de vücutta yağ yakmaya yardımcı olur mu? Ben de bu konuda biraz kafa yormaya başladım. Hem mühendis bakış açımla, hem de insani hislerimle, bu soruyu araştırmaya karar verdim. Gelin, birlikte bakalım. Belki de bu bal meselesi düşündüğümüzden daha derin…

Güç, Kurumlar ve Piyasa: Hindi Yumurtasının Fiyatı Üzerinden Siyaset Bilimi Analizi Güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine kafa yoran bir gözlemci için, günlük hayatın en sıradan unsurları bile politik analiz için zengin bir zemin sunar. Örneğin, bir hindi yumurtasının fiyatı sadece ekonomik bir gösterge değildir; aynı zamanda iktidarın, kurumların ve ideolojilerin şekillendirdiği bir toplumsal düzene dair ipuçları verir. Fiyatın artışı ya da düşüşü, yurttaşların devletle, piyasayla ve birbirleriyle olan ilişkilerini doğrudan etkileyebilir; meşruiyet tartışmalarını tetikleyebilir ve katılım biçimlerini yeniden tanımlayabilir. Bu yazıda, hindi yumurtasının fiyatını bir mercek olarak kullanarak, demokrasi, iktidar ve kurumlar arasındaki karmaşık ilişkileri analiz edeceğiz. İktidarın Piyasa…

Hindi Hangi Bölgede Yetişir? Sosyolojik Bir Bakış Bir pazarın içinde dolaşırken, canlı ve tüyleri parlak bir hindinin kafeste durduğunu gördüğünüzde, aklınızda yalnızca gastronomik bir düşünce uyanabilir. Ama hindinin yetiştiği yerleri, toplumsal ve kültürel bağlamda ele almak, sıradan bir tarım bilgisinin ötesine geçer. Hindi, coğrafi olarak belirli iklim ve toprağa ihtiyaç duyan bir hayvandır; ancak onun üretimi ve tüketimi, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileriyle iç içe geçmiş bir ekosistemi yansıtır. Bu yazıda, hindinin hangi bölgelerde yetiştiğini incelerken, sosyolojik bir bakış açısıyla toplumsal yapılar ve bireylerin etkileşimlerini de anlamaya çalışacağız. Hindinin Coğrafi ve Tarımsal Temelleri Hindi, özellikle kuzey ve orta…

Ayrımcılık Günah Mıdır? Geleceğe Dönük Bir Bakış İstanbul’dan Kayseri’ye giden bir otobüs yolculuğumda, kulaklıklarımı takıp dinlediğim bir podcast beni derinden etkiledi. Konu, ayrımcılıkla ilgiliydi. Sadece sosyal hayatta değil, iş dünyasında, eğitimde ve teknolojiyle birlikte tüm hayatımıza nüfuz eden bir konu. O an, “Ayrımcılık günah mıdır?” sorusunu düşündüm. Bu soru, yalnızca etik ya da dini açıdan değil, aynı zamanda geleceğe yönelik olarak, toplumun nasıl şekilleneceğiyle de bağlantılıydı. Şu an dünya, cinsiyet, ırk, yaş, kültür gibi faktörlere dayalı ayrımcılıkla yüzleşiyor. Gelecekte de bu konuda bir çözüm bulmazsak, işler nasıl olur? Kendime “Ya şöyle olursa?” diye sormadan edemedim. Bu yazımda, ayrımcılığın günah olup…

Hercai Ne Demek TDK? Toplumsal Bir Okuma İnsan davranışlarının ardındaki sosyal ve kültürel çağrışımları izlemek, gündelik sözcüklerin bize nasıl derin toplumsal anlamlar sunduğunu fark etmekle başlar. Bir sözcüğün anlamını bilmek, onlarca insanın ilişkilerini, normlarını ve güç dinamiklerini nasıl kurduğunu okumaya açar. “Hercai ne demek TDK?” sorusu da böylesi bir içselliğe ve dışsallığa kapı aralar. Bir kelimenin sözlük düzeyindeki anlamı ne kadar basit görünürse görünsün, onu gündelik yaşamda nasıl kullandığımız, hangi bağlamlarda çağrıştırdığımız bize toplumun karmaşık yapısını anlatır. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre hercai kelimesi, sıfat olarak iki temel anlam taşır: hiçbir şeyde kararlı olmayan veya konudan konuya geçiveren (kimse) anlamındadır;…

Helmintler İnsanlara Hangi Yolla Bulaşır? — Psikolojik Bir Mercek Bazı sorular vardır ki biyolojinin sınırlarını aşar; insanın kendi zihinsel ve duygusal dünyasını da içine çeker. Bir gün, küçük bir köy pazarında köylülerin taze salataların üzerine konuştuğunu dinlerken aklıma şu soru takıldı: “Helmintler insanlara hangi yolla bulaşır?” Yanıt sadece mikroskop altında aranacak bir şey değil. Bu bulaşma yolları, insan davranışlarıyla, inançlarla, korkularla, duygusal zekâ ile sosyal normlarla kesişiyor. Bu yazıda bu kesişimlere psikolojik bir mercekten bakacağız. Helmint Bulaşma Yolları: Biyolojik Gerçeklik Önce gerçekleri netleştirelim. Helmintler, insan bağırsağında yaşayan solucan benzeri parazitlerdir ve çoğu “soil-transmitted helminths” (toprak kaynaklı helmintler) grubuna girer. Bu…

Helikopter Kullanan Kişiye Tarihsel Bir Bakış: Pilotun Evrimi ve Toplumsal Yansımaları Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın ve geleceğe dair öngörüler geliştirebilmenin en sağlam yollarından biridir. Helikopter kullanan kişiyi tanımlamak basit bir sorudan öte, teknolojinin, toplumsal ihtiyaçların ve savaş stratejilerinin kesişiminde ortaya çıkan bir mesleğin tarihsel gelişimini izlemeyi mümkün kılar. Pilot, havacılık tarihinin ayrılmaz bir figürü olarak, yalnızca teknik beceriye değil, aynı zamanda dönemin toplumsal ve politik dinamiklerine de yanıt veren bir aktör olarak karşımıza çıkar. Erken Dönem ve İlk Denemeler (1900–1930) Helikopterin icadı, insanın uçma arzusunun bir uzantısı olarak 20. yüzyılın başlarında somutlaştı. Paul Cornu (1907) ve Igor Sikorsky (1920’ler) gibi…