Kültürün Özellikleri Nelerdir? 3 Örnek Üzerinden Günlük Hayattan Kültürü Anlamak
İnsan bazen kültür kelimesini duyunca aklına hemen müzeler, eski yapılar, geleneksel kıyafetler veya ciddi ciddi konuşan insanlar geliyor. Sanki kültür dediğimiz şey sadece bir konferans salonunda anlatılan, not alınması gereken ağır bir konuymuş gibi duruyor. Oysa kültür, sabah kahvesini nasıl içtiğimizden misafir geldiğinde evde yaşanan telaşa, arkadaş grubumuzdaki şakalardan bayram ziyaretlerinde yapılan hazırlıklara kadar hayatın tam ortasında duran bir şeydir.
Ben İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak kültürü düşündüğümde aklıma önce mahalledeki amcalar, annemin “misafir geliyor” diye evin içinde yaptığı olimpiyat hazırlıkları ve arkadaş grubunda herkesin kendine göre geliştirdiği garip alışkanlıklar geliyor. Çünkü kültür bazen büyük kitaplarda anlatıldığı kadar uzak değil; bazen apartman girişinde “komşunun çocuğu üniversiteyi kazanmış” diye yapılan küçük bir kutlamada bile karşımıza çıkıyor.
Arkadaş ortamında genelde espri yapan kişi benim. Bir olay olur, herkes ciddi ciddi düşünürken ben mutlaka komik bir tarafını bulmaya çalışırım. Ama işin ilginç yanı, eve döndüğümde aynı olayı üç farklı açıdan analiz eden de yine benim.
“Acaba fazla mı konuştum?”
“Şaka komik miydi?”
“Biri yanlış anlamış olabilir mi?”
Kendi kendime küçük bir toplantı yaparım. Katılımcı sayısı: Ben. Gündem: Yine ben.
İşte kültür de biraz böyle bir şeydir. İçinde hem toplumun ortak davranışları vardır hem de bireylerin bu davranışları kendi tarzlarıyla yaşaması vardır.
Kültür Nedir? Günlük Hayatımızın Görünmez Rehberi
Kültür, bir toplumun geçmişten günümüze oluşturduğu değerlerin, inançların, geleneklerin, davranış biçimlerinin, sanatının, dilinin ve yaşam tarzının bütünüdür. İnsanların nasıl iletişim kurduğunu, neye önem verdiğini ve dünyayı nasıl yorumladığını etkiler.
Bana göre kültür, hayatın kullanma kılavuzu gibidir. Fakat çoğu insan bu kılavuzu okumadan kullanmaya başlar. Telefonu aldığımızda bile kullanım talimatına bakıyoruz ama aile içinde büyürken öğrendiğimiz davranışların nereden geldiğini pek sorgulamıyoruz.
Mesela İzmir’de sahilde oturup çay içmek birçok kişi için sıradan bir şeydir. Ama biraz düşününce bunun arkasında sosyal bir alışkanlık, paylaşım kültürü ve yaşam tarzı vardır. İnsanlar sadece çay içmez; sohbet eder, zaman geçirir, dertleşir.
Kültür tam olarak burada ortaya çıkar.
Kültürün Özellikleri Nelerdir? 3 Örnek Veriniz?
Kültürün özellikleri nelerdir 3 örnek veriniz? sorusuna cevap verirken kültürün temel yapı taşlarını anlamak gerekir. Kültürün birçok özelliği vardır ancak en belirgin üç özelliğini günlük hayattan örneklerle açıklayabiliriz.
1. Kültür Öğrenilir ve Sonradan Kazanılır
Kültürün en önemli özelliklerinden biri öğrenilebilir olmasıdır. İnsan dünyaya geldiğinde hangi yemeklerin sevildiğini, nasıl selam verileceğini, hangi davranışların hoş karşılanacağını bilerek doğmaz. Bunları ailesinden, çevresinden ve toplumdan öğrenir.
Düşünün, küçükken büyüklerin elini öpmek bize dünyanın en normal hareketi gibi gelir. Başka bir ülkede büyüyen biri için ise bu davranış oldukça farklı olabilir.
Ben çocukken bayram sabahlarını çok iyi hatırlıyorum. Evde herkes erkenden kalkar, güzel kıyafetler hazırlanır, tatlılar çıkarılırdı. Benim tek derdim ise şekerlerin nerede saklandığını bulmaktı.
Annem:
“Misafir gelmeden o çikolatalara dokunma.”
Ben:
“Tamam.”
İç sesim:
“Tamam dedim ama stratejik konumunu belirledim bile.”
Çocuk aklıyla sadece tatlı peşinde koşuyordum ama aslında o anlarda bir kültür aktarımı gerçekleşiyordu. Büyükleri ziyaret etmek, paylaşmak, saygı göstermek gibi değerleri farkında olmadan öğreniyorduk.
Kültürün öğrenilen bir yapı olması sayesinde toplumlar kendi değerlerini yeni nesillere aktarabilir.
2. Kültür Toplumdan Topluma Değişir
Dünyanın her yerinde insanlar yaşar ancak her toplumun yaşam biçimi farklıdır. Bir yerde normal kabul edilen bir davranış başka bir yerde şaşkınlıkla karşılanabilir.
Bu durum kültürün değişken olduğunu gösterir.
Örneğin yemek kültürünü ele alalım. Bir toplum için kahvaltı uzun uzun yapılan, çeşit çeşit yiyeceklerin olduğu önemli bir öğün olabilir. Başka bir toplumda ise hızlıca kahve içip güne devam etmek daha yaygın olabilir.
İzmir’de yaşayan biri olarak oturup kahvaltı yapmanın ayrı bir keyif olduğunu düşünüyorum. Peynir, zeytin, domates, sıcak ekmek derken masa küçük bir festival alanına dönüşebiliyor.
Arkadaşım bazen:
“Ben sadece bir tost yiyeceğim.”
der.
On dakika sonra masaya gelenleri görünce:
“Bu kahvaltı mı, düğün hazırlığı mı?”
diye sorar.
Ama işte kültür böyle küçük detaylarda kendini gösterir. Bir sofranın hazırlanış biçimi bile insanların yaşam anlayışı hakkında ipucu verir.
Farklı kültürleri anlamak, aslında insanları daha iyi anlamaktır. Çünkü herkes kendi alışkanlıklarını dünyanın merkezi sanmaya meyillidir.
Ben de bazen bunu yapıyorum.
“Bizim yaptığımız en doğrusu.”
diye düşündüğüm anlar oluyor. Sonra başka insanların farklı alışkanlıklarını görünce kendime gülüyorum.
Belki de kültürün en güzel taraflarından biri burada ortaya çıkıyor: Farklılıkları görmek ve bundan rahatsız olmak yerine merak etmek.
3. Kültür Zaman İçinde Değişir
Kültür geçmişten gelir ancak olduğu gibi kalmaz. Zamanla yeni koşullara göre değişir ve gelişir.
Eskiden insanlar haberleşmek için mektup yazarken bugün birkaç saniyede dünyanın diğer ucundaki biriyle iletişim kurabiliyoruz. Ancak iletişim ihtiyacı değişmedi; sadece yöntemi değişti.
Bazen eski alışkanlıklarla yeni alışkanlıklar arasında komik çatışmalar yaşanıyor.
Mesela aile büyükleriyle teknoloji konusunda yaşanan diyaloglar neredeyse ayrı bir kültür örneği olabilir.
Babam:
“Bu telefon neden kendi kendine fotoğraf çekiyor?”
Ben:
“Baba, sen yanlış yere basmışsın.”
Babam:
“Ben hiçbir yere yanlış basmam. Telefon beni yanlış anlıyor.”
Bu tarz anlar aslında kültürün değişimini gösteriyor. Yeni nesil farklı alışkanlıklarla büyürken eski nesiller kendi deneyimleriyle yeni dünyaya uyum sağlamaya çalışıyor.
Kültür, yaşayan bir organizma gibidir. Sürekli hareket eder, yenilenir ve toplumla birlikte dönüşür.
Kültürün Hayatımızdaki Yeri Sandığımızdan Daha Büyük
Bazen kültürü sadece özel günlerle ilişkilendiriyoruz. Oysa kültür, günlük hayatın her noktasında vardır.
Sabah işe veya okula giderken insanlara nasıl davrandığımızda, arkadaşlarımızla konuşma şeklimizde, misafir ağırlama biçimimizde ve hatta mizah anlayışımızda bile kültür bulunur.
Mesela arkadaş grubumda herkesin farklı bir rolü vardır.
Biri sürekli plan yapar.
Biri her şeye geç kalır.
Biri sadece yemek konusunda fikir belirtir.
Ben ise genellikle ortamı neşelendirmeye çalışırım.
Ama yıllar içinde fark ettim ki bu küçük grup alışkanlıkları bile kendi içinde bir kültür oluşturuyor.
Her arkadaş grubunun kendine ait kelimeleri, şakaları ve anıları vardır. Dışarıdan biri geldiğinde anlam veremez.
“Bu neden gülüyorlar?”
diye düşünür.
Çünkü o grubun kültürüne henüz dahil olmamıştır.
Kültür Bizi Biz Yapan Görünmez Bağdır
Kültür, insanların ortak geçmişinden doğan ve geleceğe aktarılan büyük bir mirastır. Bazen bir yemek tarifinde, bazen bir türkünün sözlerinde, bazen de aile içinde anlatılan eski bir hikâyede kendini gösterir.
Kültürün özellikleri nelerdir 3 örnek veriniz? sorusuna verilecek en temel cevaplardan biri şudur: Kültür öğrenilir, toplumdan topluma değişir ve zaman içinde gelişir.
Ancak kültür sadece tanımlardan ibaret değildir. Kültür, yaşadığımız anların içinde saklıdır.
Bir arkadaş kahkahasında, bir aile sohbetinde, sokakta duyduğumuz bir cümlede veya çocukluğumuzdan kalan küçük bir alışkanlıkta kültür vardır.
Bazen hayatın koşturmacası içinde bunları fark etmeyiz. Ben de çoğu zaman fark etmiyorum. Gün içinde espri yapıp geçiyorum, sonra gece yatağa yatınca “Bugün neden öyle söyledim?” diye düşünmeye başlıyorum.
Ama belki de insan olmanın güzelliği burada.
Hem geçmişten gelen değerlerle büyümek hem de kendi hikâyemizi oluşturmak.
Kültür, bize nereden geldiğimizi hatırlatırken nereye gidebileceğimizi de gösterir. Ve en önemlisi, farklı insanlarla aynı dünyayı paylaşırken birbirimizi anlamamız için görünmez bir köprü kurar.
“Kültürün özellikleri nelerdir 3 örnek veriniz” ile ilgili bu kapsamlı rehberi tamamladık. Ozfiratyapi olarak daha fazlası için buradayız!